Naïma Azough

Mijn vader kwam als jongen van 17 jaar oud naar Nederland en ging aan het werk als metaalbewerker. Opgroeiend in Rotterdam-Zuid zag ik van heel dichtbij de realiteit van de multiculturele samenleving. Zowel de oudere buurvrouw die haar vertrouwde buurtje zag veranderen, als klasgenootjes die je toeriepen dat je op moest rotten naar je eigen land. Het was een moeilijke tijd, veel mensen – vaak ook gastarbeiders - raakten werkloos en er leek geen verbetering in zicht. Toen ik in Antwerpen Engels en Duits ging studeren werd ik na de overwinning van het Vlaams Blok actief in een klein comité tegen racisme. Dit waren ook de jaren van de 1e Intifada, de 1e Golfoorlog tegen Irak en Srebrenica. Na mijn studie vertaler afgerond te hebben keerde ik terug naar mijn oude liefde en besloot ik in Amsterdam politieke wetenschappen te studeren. Als programmamaker bij onder andere De Balie, IKON, Tropeninstituut en de Nederlandse Moslimomroep kwam ik vaak in aanraking met politici. Door wijlen Ab Harrewijn, die toen voorzitter van GroenLinks was, ben ik gevraagd actief te worden in GroenLinks. Een paar jaar was ik zo nu en dan achter de schermen betrokken bij de partij en het was zeker niet mijn doel Kamerlid te worden. Tot 9/11, toen het volstrekt helder werd hoe sterk dit Nederland en de wereld zou veranderen. Dat was voor mij de aanleiding om juist als tweede generatie migrantendochter niet langer langs de zijlijn te staan, maar in de Kamer aan de slag te willen.

Voor mij is de multiculturele samenleving in Nederland zowel waardevol als totaal vanzelfsprekend. Ik moet er niet aan denken in een land te wonen waar iedereen op elkaar lijkt en er geen verschillen zijn. Dat neemt niet weg dat verschillen tot botsingen kunnen leiden. Dat hoort erbij, zolang er wel ook oor is voor oplossingen en overeenkomsten. Maar ik hoor niet tot die groep die alleen maar roept dat er van alles mis is, zonder aan te geven hoe het anders zou moeten. De conclusie van de parlementaire enquête van Commissie Blok was juist dat het integratieproces voor een groot deel wel geslaagd is en dat de nieuwe Nederlanders dat grotendeels aan zichzelf te danken hebben. Alleen daar hoor je niemand over. Onderwijs, onderwijs en onderwijs, dat is voor mij het belangrijkste antwoord. Wij moeten zorgen voor goed kansrijk onderwijs, maar jongeren moeten ook zelf hard werken om er iets van te maken. Dat heeft verder niet veel met religie of islam te maken. Toch zie je dat de afgelopen jaren de discussie over integratie enorm geïslamiseerd is. Alles, van criminaliteit tot schooluitval, zou met ‘de islam’ te maken hebben. Onzin natuurlijk, in Canada zie je dat het lukt om mensen actief te betrekken bij de samenleving, zonder dat ze daarvoor hun achtergrond moeten verloochenen. Daar kunnen we in Nederland nog veel van leren.

Ik wil een ander geluid laten horen in het integratiedebat. Nu overheerst verplicht inburgeren, dwang, angst voor islam en het ontkennen van de eigen cultuur van de nieuwe Nederlanders. Maar heel veel nieuwe Nederlanders hebben een dubbele identiteit, zowel die van het herkomstland als van Nederland. Daar moet je mensen niet geforceerd tussen laten kiezen, dan is het net of mensen moeten kiezen tussen hun vader en moeder. Er moet in Nederland meer ruimte zijn om je eigen cultuur te beleven, in alle vrijheid. Dat betekent dat je vroom gelovig moet kunnen zijn maar ook dat je vrij kunt zijn religie helemaal niks te vinden. Die vrijheid geldt zeker ook voor jongeren. In allerlei steden zie je subculturen ontstaan waarbij woorden als allochtoon-autochtoon er helemaal niet meer toe doet. Dat is wat mij betreft de toekomst van Nederland.