De gigantisch omwenteling in de verzekeringswereld bij terrorisme

Digitaal Dossier zal financiële dienstverlening ingrijpend veranderen

VVP - weekblad voor financiële dienstverlening nummer 37 - 12 september 2001

Door Ab Flipse,

De Stichting Toezichthoudend Nederland (STN) is particulier initiatief en heeft als doel toezicht te houden op de wettelijke toezichthouders in de bancaire, verzekerings- en effectensector. Dat is hard nodig gezien de gebreken die het wettelijk toezichtstelsel in Nederland vertoont. Met regelmaat roept STN politici op om binnen de politieke context toezicht te houden op de wettelijke toezichthouders, althans om vragen te stellen over de werkwijze en bevindingen van de achter 'geheimhouding' verscholen wettelijke toezichthouders en aanpalende ministeries.

Eén van de affaires waar STN aandacht voor vraagt is de wetswijziging per 13 september 1999 waarbij het fiscale regime voor onder meer (kleine) kapitaalverzekeringen drastisch is gewijzigd. Door middel van een petitie heeft STN met een serie vragen dit onder de aandacht gebracht van de wettelijke toezichthouders, de ministers van Financiën, Economische Zaken en Justitie, alsmede tientallen andere branche-instanties. Het is STN gebleken dat verzekeraars en tussenpersonen ook na 13 september 1999 nog op grote schaal kapitaal- en spaarverzekeringen hebben afgesloten, waarvan de consument in de veronderstelling verkeerde - en verkeert - dat deze polissen te zijner tijd belastingvrij zullen worden uitgekeerd, terwijl in werkelijkheid niet langer aan de voorwaarden van belastingvrije uitkering per 13 september 1999 wordt voldaan. Een drama voor de betrokken consumenten ligt in het verschiet!

Recentelijk heeft STN zich opnieuw met een serie van vragen naar aanleiding van het door de commissie-Traas uitgebrachte rapport 'Financiële verslaggeving door verzekeringsmaatschappijen' (mei 2001) gewend tot de verantwoordelijke ministers, de wettelijke toezichthouders en andere branchevertegenwoordigers. Een selectie van deze stukken is in te zien op de website www.toezicht.nl.

De commissie-Traas heeft gebreken in de jaarverslagen van de (meeste) bankverzekeraars die onder de Nederlandse wetgeving vallen onderzocht en vastgesteld. De gebreken betreffen onder meer: openheid over financiële resultaten ('getrouw beeld'); solvabiliteit (toerekeningstoets); transparantie (met name kosten, opbrengsten, risico, rendement); gerealiseerde en/of ongerealiseerde beleggingsresultaten; verhoging reserves (in de 'technische voorzieningen'); fiscale mee- en tegenvallers; koersresultaten op aandelen die zijn ingekocht voor optieprogramma's. Uit het oogpunt van toezicht op toezicht heeft STN het rapport van de commissie-Traas in een breder perspectief geplaatst:

• Zijn de jaarverslagen ten onrechte door de registeraccountants van de betrokken banken/verzekeraars goedgekeurd? Hebben de Nederlandse Bank, de Pensioen- en Verzekeringskamer, de Stichting Toezicht Effectenverkeer, het Nivra en/of het Openbaar Ministerie de gebreken onderzocht en terzake passende maatregelen getroffen?
• Is de door de (meeste) bankverzekeraars gepraktiseerde wijze van jaarverslaggeving nadelig voor consumenten, beleggers of fiscus? Is de politiek (betrokken ministers, ministeries, Eerste en Tweede Kamer) bestand tegen de machtige lobby van banken/verzekeraars, die erop gericht is gedwongen veranderingen in de. huidige praktijk van jaarverslaggeving tegen te houden?